ಚಂದ್ರಮಾನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಾಂತು ಯವ್ಚೆ ತೇರಾವೇಂ ಮ್ಹಹಿನೋಽಚಿ `ಅಧಿಕ ಮಾಸ. ತ್ಯಾ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಆಸ್ಸನಾ. ಅವುಂದು ಮೇ ೧೭ ತಾಕೂನು ಜೂನ ೧೫ ಪರಿಯಂತ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಆಯಲೀಲೆ ಸಕಡಾಂಕ ಗೊತ್ತಾಸ್ಸ. ಪ್ರತೀ ವರ್ಷ ಚಂದ್ರಮಾನ ಆನಿ ಸೌರಮಾನ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರಾಚೆ ಮಧೇ ಯವಚೆ ೧೧ ದಿವಸಾಚೆ ಅಂತರ ಸಮ ಕೊರಚಾಕ ಚಾಂದ್ರಮಾನಾಂತು ಹೇ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ರೂಢಿಕ ಆಯ್ಲೆ. ಜಾಲ್ಲ್ಯಾರಿ ಸೌರ ಮಾನಾಂತು ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಮ್ಹಣ್ಚೆ ರೂಢಿ ನಾ. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಮಾಸ ಪಾಡ್ಯಾ ತಾಕೂನು ಸೂರು ಜಾವ್ನು ಅಮಾಸೇಕ ಮುಕ್ತಾಯ ಜಾತ್ತಾ. ಜಾಲಯಾರಿ ಸೌರಮಾನ ಸಂಕ್ರಾತಿ ತಾಕೂನು ಸೂರು ಜಾತ್ತಾ. ತ್ಯಾ ಕಾರಣಾನಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಖಂಚೇಯಿ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಆಸ್ಸಾನಾ. ತ್ಯಾ ಕಾರಣಾನಿ ಅಸಂಕ್ರಾಂತಮಾಸಓಧಿಮಾಸ: ಮ್ಹೊಣು ಸಾಂಗ್ಲ್ಯಾ. ಅವಂದೂಚೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಘೆತ್ಲ್ಯಾರಿ ಮೇ ೧೫ಕ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ, ೧೬ಕ ಅಮಾಸ ಆನಿ ಮೇ ೧೭ ಪಾಡ್ಯಾಚಾನ ಅಧಿಕ ಮಾಸು ಸೂರು, ಆನಿ ಜೂನ್ ೧೪ಕ ಸೂರು ಜಾವ್ನು ೧೫ಕ ಸಕ್ಕಾಣಿ ೮.೨೩ ಪರಿಯಂತ ಅಮಾಸ ಮಾಗಿರಿ ಪಾಢ್ಯ ತಿಥಿ ಸೂರು ಜಾತ್ತಾ. ಆನಿ ತ್ಯಾಂಚಿ ದಿವಸು ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ವರೇನ ಜಾವ್ನಸ್ಸಾ. ಚಾಂದ್ರಮಾನ ಆನಿ ಸೌರಮಾನಾಚೆ ದಿವಸು ಹಾಂಗಾಕ ಬರೋಬರಿ ಜಾಲ್ಲೆ.
ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ಭಿ: ಗತೈ: ಮಾಸೈ: ದಿನೈ: ಶೋದಶಭಿಸ್ತಥಾ|
ಗತಿಕಾನಾಂ ಚತುಷ್ಕೇನ ಪತತ್ಯಧಿಕಮಾಸಕ: ||
ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ಭಿ: ಗತೈ: ಮಾಸೈ: ದಿನ: ಷೋಡಶಭಿಸ್ತಥಾ |
ಘಟಿಕಾನಾಂ ಚತುಷ್ಕೇಣ ಪತತ್ಯಧಿಕಮಾಸಕ: |
ದ್ವಾತ್ರಿಂಶದ್ಭಿ: ಗತೈ: ಮಾಸೈ: ದಿನೈ: ಷೋಡಶಭಿಸ್ತಥ|
ಘಟಿಕಾನಾಂ ಚತುಷ್ಕೇಣ ಪತತ್ಯಧಿಕಮಾಸಕ: |
ಸಾಮಾನ್ಯ ಜಾವ್ನು ಅಧಿಕಮಾಸ ೩೩ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಕ ಏಕ್ಪಟಿ ಯತ್ತಾ, ಜಾಲಯಾರಿ ಕೆಲವ ಪಂತಾ ಗ್ರಹ, ನಕ್ಷತ್ರಾಚೆ ಭೊಂವ್ಡೆಚೆ ಚ್ಹಡಕಮ್ಮಿನಿ ಹೇ ೨೯ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು, ೩೦ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು, ೩೧ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು ಆನಿ ೩೫ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು ವರೇನ ಘಡಚಾಕ ಪುರೊ.
- ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಖಂಚೇಯಿ ಶುಭ ಸಮಾರಂಭ ಚೇಲ್ನಾ. ತ್ಯಾ ಕಾರಣಾನಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಉನ್ನತಿ ಕೊರನು ಘೆವಚಾಕ ಹೇ ಚಾಂಗ ವೇಳು ಮ್ಹಣಯೇತ. ಪ್ರತಿ ದಿವಸು ಸೂರ್ಯಾನಿ ಉದ್ದಯಚೆ ವೇಳ್ಯಾರಿ ನಂಯಿ, ಬಾಂಯ್ಚೆ ಶುದ್ಧ ಉದಕಾನಿ ದೇವಾಲೆ ಸ್ಮರಣ ಕರತಾ ತೀರ್ಥ ಸ್ನಾನ ಕೊರಕಾ.
- ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಸಕಾಣಚಾನ ರಾತ್ತಿ ಪರಿಯಂತ ಉಪಾಸ ಕೊರನು, ರಾತ್ತಿಕ ಜವಣ ಕೊರಕಾ. ಹಾಕ್ಕಾ ನಕ್ತ ಭೋಜನ ಮ್ಹಣತಾತಿ.
- ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ದುಸರ್ಯಾ ತಾಕೂನು ಕಸಲೇಯಿ ನಿಮ್ಗೂಚಾಕ ನಜ್ಜ, ಹಾಕ್ಕಾ ಅಯಾಚಿತ ವ್ರತ ಮ್ಹಣತಾತಿ. ಪುಣ್ಯ ಜೊಡಚಾಕ ಆಮಚೇನಿ ಜಾಲಯಾರಿ ದುಸರ್ಯಾಂಕ ದಾನ-ಧರ್ಮ ಕೊರ್ಕಾ.
- ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಏಕ ದಿವಸು ಉಪಾಸಿ ವ್ಹರ್ನು ಹೆರ್ದೀಸು ಜವಣ ಕೊರಚೆ. ಮ್ಹಳಯಾರಿ ೧೫ ದಿವಸು ಉಪಾಸಿ ವ್ಹರ್ಚೆ ಆನಿ ಪಂದ್ರ ದಿವಸು ಜವಣ ಕೊರಚೆ. ಹಾಕ್ಕಾ ಧಾರಣ ಪರಾಣ ಮ್ಹಣತಾತಿ.
- ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಸುವಾಸಿನಿ ಬಾಯ್ಲಮನ್ಶೆಂಕ ತಾಂಬೂಲದಾನ ಕೆಲಯಾರಿ ದೌರ್ಭಾಗ್ಯ ದೂರ ಜಾವ್ನು ಸೌಭಾಗ್ಯ ಪ್ರಾಪ್ತ ಜಾತ್ತಾ ಮ್ಹಳಯಾರಿ ಪಾಪ ನಾಶ.
- ಹೇ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು ಘರ್ಚೆ ದೇವಾಲೆ ಕೂಡಾಂತು ಅಖಂಡ ದೀವೋ ಲಾವ್ನು ದವರಕಾ ಆನಿ ದೀಸು-ರಾತಿ ಕೆದ್ನಾಯಿ ತ್ಯಾ ನೀವ್ನು ವಚ್ನಾ ತಶ್ಶಿ ಪಳೋನು ಘೆವ್ಕಾ. ಹಾಕ್ಕಾ ದೀಪದಾನ ಮ್ಹಣತಾತಿ.
- ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಅಪೂಪ ದಾನ ಕೊರಚೆ ಶ್ರೇಷ್ಠ. ಕೊರಚಾಕ ಜಾಯನಾತ್ತಿಲ್ಯಾನಿ ಫಲ ದಾನ ಕೊರಯೇತ. ಆಂಬೊ, ಕೇಳೆ ಆದಿ ತುಮ್ಕಾ ಮೆಳ್ಳೆ ಫಲ ೩೩ ಘೇವ್ನು, ತಾಜ್ಜೊಟ್ಟು ೩೩ ಪಾನ್ನಾವೀಡೊ ಆನಿ ೩೩ ದಕ್ಷಿಣೆ ದವರೂನು ದಿವಚೇಚಿ ಫಲದಾನ.
- ಹೇ ಮಾಸಾಂತು ಪ್ರತಿ ದಿವಸು ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾಂಕ ಅಪೂಪ ದಾನ ಕೊರ್ಚೆ ಪರಂಪರಾ ಆಸ್ಸಾ. ಅಪೂಪ ಮ್ಹಳಯಾರಿ ಸುರ್ನಳಿ, ಅತ್ರಾಸ ಜಾಂವೊ ಗೋಡ ಆಪ್ಪೊ. ಪ್ರತಿ ದಿವಸು ದಿವಚಾಕ ಜಾಯ್ನಾ ಜಾಲಯಾರಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಖಂಚೇಯಿ ಏಕ ದಿವಸು ದಿವಯೇತ. ತ್ಯಾ ಶುಕ್ಲ ದ್ವಾದಶಿ, ಪುನ್ನವ, ಕೃಷ್ಣ ದ್ವಾದಶಿ, ಅಮಾಸ, ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷ ಅಷ್ಟಮಿ, ನವಮಿ ಆನಿ ಚತುರ್ದಶಿ ಜಾವ್ನಾಸ್ಸಲೇರಿ ಚಾಂಗ. ತಾಜ್ಜೊಟ್ಟು ಪಾನ್ನಾವೀಡೊ ಆನಿ ದಕ್ಷಿಣೆ ವರೇನ ದವರಕಾ. ಕೆಲವ ಲೋಕ ತಾಜ್ಜೊಟ್ಟು ಭಾಂಗಾರ ದವರೂನು ದಿತ್ತಾತಿ. ಅಪೂಪ ದಾನ ಭೂದಾನಾಕ ಸಮ್ಮ ಕಂಯಿ.
ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಕ ವೆಗಳೆ ನಾಂವಾನಿ ವರೇನ ಆಪಯತಾತಿ.
ಮಾಲ ಮಾಸ : ಅಧಿಕ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಚೆ ಶುಕ್ಲಪಕ್ಷಾಚೆ ಪಾಡ್ಯಾಚಾನ ಕೃಷ್ಣ ಪಕ್ಷಾಚೆ ಚತುರ್ದಶಿ ಪರ್ಯಂತ ಸಂಕ್ರಾಂತಿ ಆಸ್ಸನಾ, ತ್ಯಾ ಕಾರಣಾನಿ ಲಗ್ನ, ಮೂಂಜಿ, ಘರಾವಕ್ಕಲ, ಚೌಲ, ಸನ್ಯಾಸ ಸ್ವೀಕಾರ, ಅನ್ನಪ್ರಾಶನ ಆದಿ ಖಂಚೇಯಿ ಶುಭ ಧಾರ್ಮಿಕ ಕಾರ್ಯ ಚಲ್ನಾ. ಕಿತಯಾಕ ಮ್ಹಳಯಾರಿ ಹೇ ಸಕ್ಕಡ ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮ. ಮಲ ಮಾಸಾಂತು ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮ ಕೊರ್ಚೆ ತಶ್ಶಿ ನಾ. ಜಾಲಯಾರಿ ಹೇ ಸಂದರ್ಭಾರಿ ಶ್ರೀ ಹರಿಲೆ ಧ್ಯಾನ, ಸ್ಮರಣ, ತಾಗೆಲೆ ಪ್ರೀತ್ಯಾರ್ಥ ದಾನ-ಧರ್ಮು ಕೆಲಯಾರಿ ಪರಮಾತ್ಮು ಆಮ್ಗೆಲೆ ಸರ್ವ ಪಾಪ ನಾಶ ಕರ್ತಾ.
ಮಾಲಿಮ್ಲುಚ : ಖಂಚೇಯಿ ಏಕ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು ಸೂರ್ಯ ಭಗವಾನ (ಸಂಕ್ರಾಂತಿ) ನಾತಲೇರಿ ತಾಕ್ಕಾ “ಮಾಲಿಮುಚ” ಮ್ಹೊಣು ಆಪಯತಾತಿ.
ಮಾಸೇಷು ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾ: ತಪಂತೇ ಹಿ ಯಥಾಕ್ರಮಂ |
ನಪುಂಸಕೇಧಿಕೇ ಮಾಸಿ ಮಂಡಲಂ ತಪಸೇ ರವೆ ||
ಮಾಸೇಷು ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾ: ತಪನ್ತೇ ಹಿ ಯಥಾಕ್ರಮಮ್ |
ನಪುಂಸಕೇಧಿಕೇ ಮಾಸಿ ಮಂಡಲಂ ತಪಸೇ ರವಾ ||
ಮಾಸೇಶು ದ್ವಾದಶಾದಿತ್ಯಾ: ತಪಮ್ತೇ ಹಿ ಯಥಾಕ್ರಮಂ |
ನಪುಂಸಕೇಧಿಕೇ ಮಾಸಿ ಮಾಮದಲಾಂ ತಪಸೇ ರವೇ ||
ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸ :-ಸಂವತ್ಸರಾಚೆ ವ್ಹರಲೀಲೆ ಸಕ್ಕಡ ಮಾಸಾಕ ಚೈತ್ರ, ವೈಶಾಖ…. ಅಶ್ಶಿ ಏಕ್ಕೇಕ ನಾಂವ ಆಸ್ಸಾ. ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಕ ನಾಂವ ನಾತ್ತಿಲ್ಯಾನ ಸಕ್ಕಡ ತಾಕ್ಕಾ ಸಸಾರ ಕರತಾಲೆ. ತೆದ್ನಾ ಮಹಾವಿಷ್ಣು ಆಪಣಾಲೆ ನಾಂವ ತಾಕ್ಕಾ ದಿವನು ತಾಜ್ಜೆ ಮಹತ್ವ ಚ್ಹಡ ಕೆಲ್ಲೆ ಮ್ಹಣ್ಚೆ ಪುರಾಣಾಚಾನ ಕಳ್ತಾ. ಪುರುಷೋತ್ತಮು (ಶ್ರೀ ಹರಿ) ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಚೆ ಮಾಸ ನಿಯಾಮಕ ಕಂಯಿ. ಏಕ್ಪಂತಾ ಚತುರ್ಮುಖ ಬ್ರಹ್ಮದೇವು ವೇದೋಕ್ತ ಆಚರಣೆ ಮೂಖಾಂತರ ಕೆಲೀಲೆ ಸಾಧನಾ ತಕ್ಕಡಿಚೆ ಏಕ ಬಗಲೇನ ದವರಲೊ ಆನಿ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಮಾಸಾಂತು ಕೆಲೀಲೆ ಸಾಧನಾ ಆನ್ನೇಕ ಬಗಲೇನ ದವರಲೊ. ತೆದ್ದನಾ ಪುರುಷೋತ್ತ ಮಾಸಾಂತುಲೆ ಸಾಧನೆಕ ತಕ್ಕಡಿಂತು ಚ್ಹಡ ವಜನ ಮೆಳ್ಳೆ ಕಂಯಿ. ಹೇ ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಚೆ ಮಹತ್ವ ಕಿತ್ಲೆ ಮ್ಹೊಣು ಸ್ಪಷ್ಟ ಜಾವ್ನು ಕಳಯತಾ.
ಹೇ ಮ್ಹಹಿನ್ಯಾಂತು ಪರಮಾತ್ಮಾಲೆ ಪ್ರೀತ್ಯಾರ್ಥ ಕೊರಚೆ ಭಜನ, ಹೋಮ-ಹವನಾಕ ನಿಷಿದ್ಧ ನಾ. ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಚೆ ಪಯ್ಲೆಚಿ ಖಂಚತರಿ ಕಾಮ್ಯಕರ್ಮ ಸೂರು ಕೆಲೀಲೆ ಆಸಲೇರಿ ತ್ಯಾ ಮುಖಾರ್ಸುವೇತ. ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತು ಮ್ಹಾಲ್ಗಡ್ಯಾಲೆ ವರ್ಷಿಕ ಕೊರಚೆ ತಶ್ಶಿ ನಾ. ನಿಜ ಮಾಸಾಂತೂ ಕೊರಕಾ. ಜಾಲಯಾರಿ ಮಾಸಿಕ ಶ್ರಾದ್ಧ ಕರತಾ ಆಸಲೇರಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸಾಂತೂ ಕೊರಕಾ. ಸೊಡಚಾಕ ನಜ್ಜ.
ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯಚೆ ವೇಳ್ಯಾರಿ ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಆಯಲೇರಿ ಆಮ್ಮಿ ಚಾತುರ್ಮಾಸ್ಯ + ಅಧಿಕಮಾಸ ಆಚರಣ ಕೊರಕಾ. ಖಂಚೆ ವ್ರತಾಚೆ ವೇಳ್ಯಾರಿ ಅಧಿಕ ಎತ್ತಕಿ ತ್ಯಾ ದೋನಪಟ್ಟ ಕೊರಕಾ. ಭಾದ್ರಪದ ಮಾಸಾಂತು ಅಧಿಕ ಆಯಲೇರಿ ಮಾಳು ಅಧಿಕ ಮಾಸ ಆನಿ ನಿಜ ಮಾಸ ದೊನ್ನೀಂತು ಕೊರಕಾ ಮ್ಹೊಣು ಶಾಸ್ತ್ರಾಂತು ಆಸ್ಸಾ.
ಜನಾರ್ಧನಂ ಧರಾವಾಸಂ ದಾಮೋದರಮಘಾರ್ದನಂ |
ಶ್ರೀಪತಿಂ ಚ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದುದ್ದಿಶ್ಯ ಪ್ರತಿನಾಮಭಿ: |
ಮನ್ತ್ರೈರೇತೇಶ್ಚ ಯೋ ದದ್ಯಾತ್ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಪೂಪಕಮ್
ಪ್ರಾಪ್ನೋತಿ ವಿಫುಲಾಂ ಲಕ್ಷ್ಮೀಪುತ್ರ ಪೌತ್ರಾದಿ ಸಂತತಿಂ |
ಇದಂ ಸೋಪಪಸ್ಕರಂ ತ್ರಯಸ್ತ್ರಿಂಶದಪೂಪಂ ಸದಕ್ಷಿಣಾಕಂ, ಸತಾಂಬೂಲಂ, ಶ್ರೀ ಭಾರತೀರಮಣ ಮುಖ್ಯ ಪ್ರಾಣಾಂತರ್ಗತ ಶ್ರೀ ಪುರುಷೋತ್ತಮಸ್ಯ ಪ್ರೀತಿಂ ಕಾಮಯಮಾನ: ತುಭ್ಯಮಹಂ ಸಂಪ್ರದದೇ ನ ಮಮ, ನ ಮಮ ಇತಿ ನಮಸ್ಕುರ್ಯಾತ್ |